Hawl i siarad fy Iaith! Darellenwch os gwelwch yn dda!

[tachwedd5]

wedi eu dileu.

[Seonaidh/Sioni]

Wel. Dychymyg hyn: Rwyt ti newydd ddod i Gymru o, dyweder, yr Eidal ac dydy dy Saesneg ddim yn hynod o dda eto. A dyna, yn yr un swyddfa, neb arall o'r Eidal yn gweithio. O bryd i'w gilydd dyna'r ddau ohonoch yn sgwrsio yn yr Eidaleg. Fasai dy reolwraig yn cwyno am hyn tybed?

Does dim cyngor gen i - dwi ddim yn gyfarwydd a'r fath sefyllfa ac dwi'm yn gwybod pa mor awyddus rwyt ti am gadw dy swydd.

[tachwedd5]

wedi eu dileu.

[Rhys]

Mae'n gwilydd o beth, ond dw i ddim yn gwybod beth ydy dy hawliau yn ôl deddf gwlad. Y peth gorau fyddai ffonio Bwrdd yr Iaith a/neu cymdeithas yr iaith bore fory. Mae sefyllfaoedd tebyg wedi codi yn y gorffenol (Thomas Cook yn Bangor yn ddiweddar e.e.) Er yn achos Thomas Cook, ceisio rhwystro gweithwyr i siarad ymysg eu gilydd oeddynt, sydd ychydig yn wahanol i dy sefyllfa di, achos siarad a chwsmer wyt ti - oes gan y cwmni bolisi 'Saesneg yn unig'?

Mae'n sefyllfa anodd, achos hyd yn oed pe tai ti 'o fewn dy hawliau' fyddai'r rheolwr yn debygol o wneud dy fywyd yn anodd petai ti'n parhau i siarad Cymraeg tybed (er wedyn, byddai mwy o hawiai gyda ti os yw'r rheolwr yn gwahaniaethu yn dy erbyn oherwydd dy iaith).

Efallai byddai'n werth cysylltu a dy AC (Rhodir Glyn Thomas) neu dy AS (Adam Price). Gallet eu ffonio ond does dim rhaid i ti enwi dy gwmni i ddechrau gyda.

[Llefenni]

Haia Tachwedd5 - diolch am bostio dy hanes yma

Dwi ddim yn siwr beth yw dy hawliau - a dwi'n eitha siwr y bydd rhywun yma yn gallu rhoi mwy o wybodaeth i ti cyn bo hir.

Ar hyn o bryd, alli di roi sbin da iawn ar hyn os bydd o'n digwydd eto - rwyt ti'n siarad gyda cwsmer, a felly yn rhoi gwell gwasanaeth i'r cwsmer achos dy fod n siarad Cymraeg gyda nhw - win win situation!

Os di'r boss yn bod yn weird eto, fe alli di jyst ddeud os oes problem ganddi falle dyle ti gael siawns i amddiffyn du hunan o flaen aelod mwy senior o'r staff, bydd yn deall dy fod yn yn helpu'r cwsmer.

Sori am fwydro - bydd rwyn yma cyn hir i ddeud os oes lle i ti fyd a hyn yn bellach.

[Duw]

Rwyt yn dod o Rydaman neu gweithio'n Rhydaman (neu agos). Os felly, dwi'n sicr bydde hwn yn fater difrfiol i atal person rhag cyfathrebu trwy'r iaith Gymraeg. Os yn Lloegr a bod polisi uniaith Saesneg, posib bod hwnna'n fater gwahanol. A oes gan y cwmni bolisi uniaith Saesneg? A ydy 'head office' yn mynnu ar Saesneg ar gyfer pob sgwrs ffôn yng Nghymru? Os felly, dwi'n meddwl bydde sawl asiantaeth a'r cynulliad â diddordeb yn dy sefyllfa.

Nid yw dy broblem yn unigryw yn yr ardal. Dwi'n dod o Frynaman yn wreiddiol a dwi wedi colli cownt o sawl gwaith gwnaeth Saeson gymryd drosodd tafarndai yr ardal a mynnu'r Saesneg neu 'get out'. Roedd y Bakers (Tairgwaith) a'r George (Cwmtwrch) yn enghreifftiau enwog yr adeg (80au) - gwnaeth y South Wales Guardian cael gafel ar y diawled - name and shame.

Hoffen i ddweud ei bod hi'n haeddu cic yn y cloj, ond bydd yn ofalus - cer amdani yn y ffordd gywir - mae angen addysgu'r pobl 'ma nid gwneud gelynion mas o nhw.

[Kantorowicz]

Yn yr achos yma mae'n ymddangos yn gymharol rwydd, am taw siarad â chwsmer ydych chi. Cewch ddweud wrth eich bos taw'r cwsmer sy'n dewis siarad Cymraeg am ba bynnag reswm ac na hoffech chi geisio mynnu ei b/fod yn newid iaith rhag ofn y bydd yn troi ei g/chefn ar y cwmni.

Mae'n bosibl y gall trafodaeth ddiddorol ddeillio o hyn, ac os trafodwch chi'n gall gyda'ch bos, efallai y caiff ddysgu rhywbeth pwysig am Gymru. Oes na Gymro neu Gymraes (neu Sais deallus) yn uwch i fyny yn y cwmni y gallet ti fynd ato/i i gael cyngor (fel y dywedodd Llefenni)?

Da iawn, wir, am gadw'r iaith yn hyglyw.

Eto, rhaid imi ddweud nad ydw i'n cytuno gyda'ch awgrym taw'r dewis gorau bob tro yw i fod yn "gwrtais" a throi at y Saesneg pan fydd rhywun di-Gymraeg o gwmpas. (os deallaf yn gywir y darn a ddyfynnaf yma):

Mae digon o synnwyr gen i ac yn digon cwrtais i siarad Saesneg os mae saes yn yr un ystafell efo siaradwyr Cymraeg

Y Cymry'n troi yn rhy gyflym at y Saesneg ydy un o'r ffactorau (os nad y brif ffactor) fydd yn sicrhau tranc yr iaith. I ddefnyddio'r gymhariaeth Eidalaidd unwaith eto - mae'n annhebyg y byddai criw o frodorion yn Rhufain yn troi mor glou at iaith arall. Mae angen magu cymdeithas *ddwyieithog* yng Nghymru, lle na fydd y Saesneg yn gorfod cael blaenoriaeth o gwbl.

... a bydd newid barn eich bos yn gam pwysig ymlaen! Pob lwc!

[bed123]

Helo Tachwedd5, mae agwedd wrth iaith Gymraeg felly mynd o dan fy nghroen i. Y peth ydi, y cwsmer oedd yn siarad Cymraeg! Fysa'r cwmni yn hapus colli cwsmeriaid oherwydd dy nhw ddim yn cael siarad yn eu dewis iaith? A fysa'r cwmni yn croesawu 'bad publicity' fel gafodd Thomas Cook os fysa chdi mynd i'r cyfryngau? Fuaswn i awgrymu ffonio Bwrdd yr Iaith am gyngor. Mae gen dy fos dewis wrth gwrs, sef dysgu'r iaith unlle cwyno am rhai sy medru. Rydyn ni yn byw yn Cymru, wlad lle mae bobol hefo perffaith hawl i ddefnyddio'r ddwy iaith. Mae'n chwerthinllyd ac yn wirion i feddwl bod rhai yn dod i fyw i Gymru yn synnu bod pobol yn siarad Cymraeg, mae’n debyg i rwy’n mynd i bwyty a wedyn synnu fod yna fwyd.

[ElinorSian82]

Rydw i ond yn postio neges i dy gefnogi di gyda dy ymdrech i gadw'r Gymraeg yn fyw yn y gweithle. Nid yw bobl di gymraeg yn deall pa beth yw e i fod yn wlad dy hyn a gorfod brwydro i siarad iaith dy hun. Dydyn nhw ddim yn cael yr un trafferthion yn Lloegr. Y cwsmer sydd wastad yn iawn ac os ydyn nhw'n teimlo'n fwy hyderus i wneud trafodion yn y Gymraeg yna dyletswydd y cwmni yw i ddarparu hynny heblaw ei bod nhw'n barod i golli cwsmeriaid. Mae agwedd tebyg gan bobl nid yn unig cyflogwyr yn mynd dan yng nghroen i. Mae'n hen bryd i weld newid yn agwedd y bobl yma. Pob lwc i chi gyda'r frwydr bach yma. Bydden i'n licio clywed diwedd y gan.

Elinor.

[tachwedd5]

wedi eu dileu.

[7ennyn]

Gofyn i dy fos egluro ei pholisi iaith i'r cwsmer ei hun. Wedyn tria guddio dy smygrwydd pan fydd y cwsmer yn dympio'r cwmni a throsglwyddo ei busnes i gwmni arall .

[Duw]

7ennyn - Mephistopheles neu Machiavelli yw dy enw canol?

[Llefenni]

Tachwedd5 - cofia yrru'r stori hon at Gymdeithas yr Iaith - mae nhw'n chwilio am dystiolaeth o annhegwch ynglyn a'r iaith http://maes-e.com/viewtopic.php?f=3&t=27151

[tachwedd5]

wedi eu dileu.

[Hedd Gwynfor]

Geraint, mae agwedd dy reolwraig yn gwbl gywilyddus. Mae'n enghraifft perffaith o'r angen am fesur iaith cyflawn sy'n rhoi'r hawl cyfreithiol i bobl Cymru ddefnyddio'r Gymraeg yn y gweithle.

[Kantorowicz]

Rhoi cyhoeddusrwydd i'r math yma o ddigwyddiad sydd eisiau. Mae 'na ormod o bobl sy'n meddwl nad oes dim byd o gwbl o'i le ar y sefyllfa bresennol.

[Blewyn]

Geraint, pam ddiawl ti'n fodlon gadael dy waith dros hyn ??? Os ti am golli dy waith o leia gwna fo drwy wrthod siarad Saesneg a chodi twrw efo bos dy fos. Yn fy marn i mae'r peth yn syml - d'oes ganddi mo'r cymhwysterau i wneud ei gwaith, h.y. ni fedr hi siarad Cymraeg, ac felly ni fedr hi wrando ar dy sgwrs efo dy gwsmer. Fedr dy gwsmer helpu - fysa fo'n fodlon mynd a'i fusnes o'cw dros y mater hyn, neu fynny eu bod yn dy gadw a dy fod yn cael siarad Cymraeg ? Paid da chdi a gadael i'r peth gael ei sgybo dan y carped....os ti am adael o leia gwna'n siwr dy fod yn rhoi cic gryf yn nghew yr ast wrth-Gymreig cyn cael dy luchio allan (drwy ddangos i'w meistri mor wael yw ei gallu rheoli, nid cicio hi go iawn...stedi wan)

Ti wedi siarad efo cyfreithiwr go iawn am hyn, yn ogystal a siarad efo gwleidyddion a cachfalwyr Maes-E ? Diawl o beth ydy colli dy waith...a d'oes'na'm rhyw lawer iawn ohono i fynd o gwmpas......cysur oer iawn fydd slap ar dy gefn yn cyberspace pan mae dy fets i gyd yn mynd ar eu holides a ti adre ar y dol.....

[Duw]

Tachwedd5 - paid â rhoi lan dy waith - jest paid.

Nid ti sydd wedi gwneud unrhyw beth o le - dylet ti ddim ymddeol. Parha i siarad Cymraeg gyda'r cwsmeriaid. Gad hi roi rhybudd swyddogol i ti am hyn - caiff hi llwyth o gachu ar ei phen wedyn. Dwi'n siwr bo llwyth o bobl yr ardal yn fodlon protestio tu allan i'r swyddfa - efalle bydd BBC/HTV/S4C â diddordeb os oedd digon o ffwdan.

Beth yw natur y gwaith?

Tybed a fydde galwade ffon oddi wrth sawl un fan hyn dros y diwrnode nesa yn gofyn am wasanaeth Cymraeg /y gallu i drafod busnes trwy'r Gymraeg o fudd?

Gwnes i grybwyll taw addysg oedd ishe ar yr ast 'ma mewn post cynt - dwi wedi newid fy meddwl - deffinet cic yn y cloj. Winda'r hwren lan.

[Kantorowicz]

Gweithredu'n gall sydd eisiau, fel oedd Blewyn yn awgrymu. Cyfuniad o gyngor Blewyn a Duw, felly - parhau i siarad Cymraeg nes bod rhywbeth yn digwydd yn swyddogol, a chael cwyn yn d'erbyn yn ysgrifenedig, os yw dy fod yn penderfynu bod mor hurt. Gyda hynny bydd tystiolaeth glir a bydd yn haws profi'r achos (efallai fod tystion yn barod: os felly rwyt ti mewn sefyllfa gref yn barod, ond byddai tystiolaeth ysgrifenedig yn fanteisiol dros ben, 'swn i'n meddwl).

Gall y digwyddiad wedyn droi'n fanteisiol, nid yn unig iti, ond hefyd i'r frwydr ehanganch am hawliau iaith.

[tachwedd5]

Diolch i bawb sy wedi ymateb,

Am y tro, mae fy rheolwr wedi cytuno fy mod i'n gallu siarad yn y Gymraeg. Y rheswm am hon yw oherwydd roeddwn i'n fodlon adael dros y peth (mewn rhyw fath o "brotest"). Rwy'n gwybod am ffaith y rheswm mae hi wedi sefyll lawr oedd oherwydd doedd hi ddim yn eisiau colli aelod o staff - oherwydd dydy'r cwmni ddim yn fodlon ailosod unrhyw aelod o staff sy'n gadael ar hyn o frud.

Fel mae nhw'n dweud, "Watch this space!"

Diolch am y cefnogaeth!